Xam neftin keyfiyyəti

=Sıxlıq=

Neftin sıxlığı bir qayda olaraq, APİ (American Petroleum Institute.) şkalasından istifadə edilməklə dərəcə ilə ifadə olunur. Bu, müxtəlif maye neft məhsullarında nisbi sıxlığın ölçülməsi üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi şkaladır: ölçü dərəcə ilə ifadə olunur və əksər hallarda şkala üzrə 10° və 70° sıxlıq arasında olur. Neftin sıxlığı Farengeyt üzrə 60° temperaturda suya olan nisbi sıxlıqdır.

Yüngül neft
Yüngül neft (və ya onu “conventional oil” kimi də adlandırırlar) APİ şkalası üzrə 22 ° və daha çox sıxlığa malikdir. Məsələn, Səudiyyənin super yüngül neftinin yeni qarışığının sıxlığı APİ şkalası üzrə 44 °-dir. Liviya yataqlarında hasil edilən neft adətən çox “yüngüldür” və bu ölkənin ixrac etdiyi doqquz növ neftin sıxlığı 26-dan 43.3 °.1-dək dərəcə civarındadır.

Ağır neft
Ağır neft adətən APİ sıxlığı aşağı olan qatı neftdir. Təyinetmə fərqlənir, lakin ümumilikdə, belə qəbul olunur ki, ağır neft üçün yuxarı hədd 22 ° API təşkil edir. Venesuelada, məsələn, 'Bachaquero' ağır xam neftinin sıxlığı 17 º API təşkil edir.

Ağır neft bir qayda olaraq, quyudan öz təbii halında və ya adi hasilat metodları ilə hasil olunmur. Böyük hissə qızmalı və ya elə durulmalıdır ki, quyuya və boru kəməri vasitəsilə daxil ola bilsin.

Olduqca ağır neftin
Olduqca ağır neftin sıxlığı ən azı 10 ° təşkil edir.

Bitum
Bitum, başqa sözlə “neft qumu” ("oil sands") kimi tanınır, ağır neftin bir çox əlamətlərinə malikdir, lakin daha sıx və qatıdır.

=Kükürdün tərkibi=

Xam neft həm də kükürdün tərkibinə görə (“şirin” dən tutmuş “turş”a kimi) müəyyən olunur. Adətən tərkibində 0,5% -dən çox olmayan kükürd olan neft “şirin” ("sweet") xam neft kimi müəyyən edilir, “turş” ("sour") neft isə 0,5% və ya daha çox kükürdü əhatə edir.

=Emala təsir=

Xam neftdə sıxlıq və “turşuluğun miqdarı” məhsulların optimal uyğunlaşdırılmasının əldə olunması üçün emala və dəyişdirilməyə təsir göstərir. Yüngül azsulfidli neft daha böyük qiymət tələb edir, nəinki ağır, təmizlənməmiş neft. Belə ki, daha az emal tələb edir və benzin, dizel və avia yanacaq kimi əlavə dəyərli məhsulların böyük faizini istehsal edir. Yanacağın daha ağır növləri bir qayda olaraq, daha yüngül məhsulların istehsalçısı üçün əlavə emal tələb edir.

=Xam neftin qatışığı=

Qarışıq neft spesifik fiziki xassələr vermək üçün boru kəmərində qarışmış xam neftin qatışığını ifadə edir. Bu, nəqlin qatılığının və yüngüllüyünün azaldılması, və ya xam neftlə müqayisədə əlavə dəyərin yaradılması üçün edilir.

Neft hasil edən ölkələr, əsasən müxtəlif keyfiyyətli neft hasil edən ölkələr beynəlxalq bazara hansı markanı nəql edəcəklərini qərara almalıdırlar. 2012-ci ildən bütün dünyada xam neftin 160-a yaxın növü satılır. Boru kəmərlərinə və anbarlara  investisiyaların optimallaşdırılması məqsədilə ölkələr müxtəlif neft çeşidlərinin qarışdırılması yolu ilə mal axınlarının sayının azaldılmasına çalışırlar. Məsələn, “Brent qatışığı” ("Brent Blend") əslində Şimal dənizindən hasil edilən 15 müxtəlif neft növünün qarışdırılması yolu ilə alınıb.

=Bütün dünyada xam neftin xassələri=

Misir
"Main article: Crude Oil Qualities in Egypt (en)"

İran
"Main article: Crude Oil Qualities in Iran (en)"

İraq
"Main article: Crude Oil Qualities in Iraq (en)"

Libya
"Main article: Crude Oil Qualities in Libya (en)"

Cənubi Sudan
"Main article: Crude Oil Qualities in South Sudan (en)"

Suriya
"Main article: Crude Oil Qualities in Syria (en)"

Uqanda
"Main article: Crude Oil Qualities in Uganda (en)"

=Qeydlər=