Neft sənayesində xidmətlər

Neft yataqlarında xidmət göstərən şirkətlər neft sahəsində qazma şirkətlərinə neft və qaz quyularının yaradılmasında yardım göstərirlər. Belə şirkətlər hasilat və nəql zamanı istifadə olunan avadanlıqları istehsal, təmir edə və xidmət göstərə bilər. Xidmətlər seysmik kəşfiyyatı (yerin altında geoloji quruluşun təsviri), nəqliyyat xidmətləri (məsələn, torpaq və su qazma qurğularının hərəkəti) informasiya xidmətlərini (məsələn, künc və ya üfüqi quyular) əhatə edə bilər. Milli neft şirkətləri (MNŞ) və beynəlxalq neft şirkətlərinin (BNŞ) bəzən belə tekniki və geoloji imkanları olmur və şirkətlərin xidmətlərinə müraciət etməli olurlar.

GBI Research-in 2010-cu il üçün hesabatına görə, dünya neft-servis sahəsi son illər mühüm artıma sübutdurvə 2015-ci ilədək bu sənayedə 200 milyard dollar artım göslənilir (2008-ci ildə $ 140 mlrd. artım). Bu, əsasən dünya üzrə dəniz yataqlarında aktivliyin artması ilə əlaqədardır. Lakin 2009-cu ildə qlobal iqtisadi azalma artımın ləngiməsinə gətirib çıxarıb.

=Əsas istiqamətlər=

Qeyri-ənənəvi qazma və dəniz yataqlarında qazma
Müşahidələr göstərir ki, artmaqda olan qeyri-ənənəvi energetika xidmət sahəsində böyük tələbat yaradacaq. Şist yağının və digər qeyri-ənənəvi yanacaq növlərinin istehsalı maddi-texniki və texnoloji problemlərə gətirib çıxaracaq və qazma qurğularının sayının xeyli artırılmasını tələb edir. Dəniz qazma qurğularında aktivlik də tələbatın artmasına xidmət edir.

The Economist bildirib ki, Amerika Halliburton 2011-ci il üçün öz işçi qüvvəsini 60.000 25% artırmağı planlaşdırır. Dahlman Rose bank hesablayıb ki, büdcələrin qlobal araşdırılması 2011-ci ildə təxminən 14% artaraq $533 milyarda çatacaq. Economist qəzetinin məlumatına görə, Amerika neft yataqlarında xidmət bumunun mərkəzi sayılır. Burada firmalar ilk dəfə olaraq şist nefti və qazına çıxış imkanları əldə etmək üçün üfüqi qazma tətbiq ediblər.

Yerli kontentə tələbat
Britaniyanın Petrofac şirkətinin baş durektoru Ayman Asfarinin sözlərinə görə, MNŞ ən çox “yerli tərkibi” (yəni, yerli operatorları) görmək istəyirlər, belə ki, onlar kəş.fiyyat, hasilat və zavod inşası üzrə yeni kontraktlarda rol oynayırlar. Bu, beynəlxalq neft şirkətlərini əlverişsiz vəziyyətdə qoyur və neft-servis şirkətlərinin yerli tərəfdaşlarla aktivlərini genişləndirməsi, aktivlərin müəyyən müddətə saxlanması və sonra onların uzunmüddətli perspektivdə iş üçün MNŞ-ə verilməsi üçün imkanlar yaradır.

=Əsas sənaye oyunçuları=

Arabian Oil and Gas- a görə, 2008-ci ildən iri neft-servis şirkətləri onluğuna aşağıdakılar daxil olub:


 * 1) Schlumberger Limited
 * 2) Halliburton
 * 3) Saipem
 * 4) Transocean Ltd.
 * 5) Baker Hughes
 * 6) Fluor
 * 7) Weatherford International
 * 8) BJ Services Company
 * 9) Petrofac
 * 10) China Oilfield Services Ltd.

Economist öz hesabatında neft-servis xidmətlərinin tam spektrini təklif edir, bu sahənin “böyük dördlüyü”  (Schlumberger, Halliburton, Baker Hughes və Weatherford International) kiçik firmalar qarşısında üstünlüyə malikdir, MNŞ isə çox zaman bir firma ilə işləməyə üstünlük verir, nəinki bir neçəsi ilə.

2011-ci ildə biznes-məktəbin bir qrup professoru dünyada 100 ən innovativ şirkətin müəyyən edilməsi üzrə araşdırma aparıb. Onlar 100 top-neft-servis şirkətindən 6-nı müəyyən ediblər. Onlardan ikisi Schlumberger və Halliburton, ikisi qazma avadanlığı istehsalı üzrə aparıcı FMC Technologies və Cameron International şirkətləridir. Qalan iki şirkət isə Çin Nefteservis və Tenaris SA-dır.

=Qeydlər=