Azərbaycanda informasiyaya çatımlılıq

=İnformasiya əldə olunması hüququ haqqında 2005-ci il qanunu =

2005-ci ildə Azərbaycanda “İnformasiya əldə olunması haqqında” qanun qəbul edilib. Revenue Watch Institute-nin (RWI) məlumatına görə, bu, informasiyanın əldə olunması hüququ haqqında qanundur. Bu qanun vətəndaşlara istənilən dövlət orqanından məlumat almağa imkan verir. Lakin RWI və Açıq Cəmiyyət İnstitutunun (OSI) göstərib ki, reallıqda informasiyaya çatımlılıq təmin edilmir. Aparılan araşdırmalara görə, azərbaycanlı məmurlar 2005-ci il qanununun müddəalarını pis yerinə yetiriblər: sorğuların yarıdan çoxuna məhəl qoyulmayıb. Alınan 65 sorğudan 16-dan imtina edilib, 3-n natamam cavab verilib. Bir neçə neft şirkəti sorğulara cavab verib.

“Article 19” təşkilatı müəyyən edib ki, ictimaiyyətin informasiya sorğusunun sadələşdirilməsi üçün kifayət qədər mexanizm yoxdur, nazirliklərdə xüsusi ictimai informasiya bürosu yoxdur. Bundan əlavə, Azərbaycan hökumətinin müəssisələrində məxfilik mədəniyyəti kök salıb, əhali arasında informasiya hüququ üzrə maarifləndirmə yoxdur.

=Düzəlişlər 2012=

2012-ci ilin iyulunda prezident İlham Əliyev hüquqi şəxslər barəsində informasiyanın açıqlanmamasına imkan verən düzəlişləri imzalayıb. Qanuna düzəlişlər iyulun 12-də parlament tərəfindən qəbul edilib. Düzəlişlər kommersiya qurumlarının sahibləri, onların nizamnamə kapitalının həcmi, mülkiyyət strukturu haqda informasiyanı və digər məlumatları açıqlamaq hüququnu məhdudlaşdırır.

“İnformasiya əldə olunması haqqında”, “Kommersiya sirri haqqında” və “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” qanunlara edilən bu düzəlişlər vətəndaş cəmiyyəti tərəfindən pislənilib. Bu dəyişikliklər iri şirkətlərin və müəssisələrin yüksək vəzifəli məmurların ailə üzvlərinə məxsusluğunu araşdıran müstəqil jurnalistlərin fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq üçün hökumətin təkidi ilə qəbul olunub.

=Xarici istinadlar=

UNESCO: Azərbaycan Respublikasının “İnformasiya əldə edilməsi haqqında” qanunu (en)

Revenue Watch / OSI 2009-cu il üçün hesabat: Azərbaycan Respublikasında açıq informasiyanın əldə edilməsi imkanlarının monitorinqi (en)

=Qeydlər=