Azərbaycan-Rusiya

=Xülasə=

Azərbaycan ekspertlərinin fikrincə, Rusiyanın Qəbələ RLS-in icarə müddətini uzatmamaq qərarı və Azərbaycanda hərbi iştirakını itirməsi fonunda son iki ildə Azərbaycan və Rusiya arasında münasibətlər durmadan pisləşib. Bakı, öz növbəsində, Putinin Avrasiya İqtisadi İttifaqında iştirak etmək ideyasına maraq göstərmədi, Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə tənzimlənməsi üzrə danışıqların müvəffəqiyyətsizliyi isə gərginliyin artması üçün daha bir amil oldu.

=Neft ticarəti=

Azərbaycan Bakı-Novorossiysk boru kəməri ilə Rusiyaya neft ixrac edir. 1996-cı ilin fevralında ABƏŞ beynəlxalq konsorsiumu, SOCAR və Rusiyanın Transneft şirkəti arasında Azərbaycan neftinin Novorossiysk Qara dəniz limanına nəqli üzrə müqavilə imzalandı.

Lakin 2013-cü ilin martında Bakının Turan agentliyinin yaydığı məlumata görə, bu marşrutla nəql olunan neftin həcmi azalır və hər iki tərəfin bu infrastruktura olan marağı itir. Əvvəldə bu boru kəməri ilə ildə 5 mln. ton neft nəqli planlaşdırılırdısa, 2012-ci ildə bu boru kəməri ilə cəmi 2 mln. ton nəql olunub.

=Qaz təchizatı=

2009-cu ilin oktyabrında SOCAR dövlət şirkəti və Rusiyanın Qazprom şirkəti qaz alqı-satqısı üzrə sövdələşməni yekunlaşdırdı. Müqaviləyə əsasən, Qazprom-un alacağı ilkin qaz həcmi gələcəkdə artırılmaq imkanı ilə, ildə 500 mln. kubmetr təşkil edib.

Bu saziş Azərbaycanda istehsalın artması fonunda ilk dəfə olaraq Azərbaycanı qaz idxalçısından Rusiyaya qaz ixracçısına çevirdi. Çərçivə sazişi 2010-2014-cü illəri əhatə edir və 2010-cu ilin yanvarından etibarən Şimali Qafqaz istehlakçıları üçün Mozdok-Mahaçqala-Qazıməmməd boru kəməri ilə qeyd edilən həcmdə qaz ixrac edilib. Azərbaycan özü təbii qaz çıxarmağa başlayana qədər, bu boru kəmərindən tarixən əks istiqamətdə - Rusiyadan Azərbaycana qaz ixracı üçün istifadə olunub.

RİA-Novosti-nin məlumatına görə, Rusiya Azərbaycandan rekord dərəcədə yüksək qiymətlə - hər 1000 kubmetri 350 dollardan (ilin əvvəlində Türkmənistana və Özbəkistana təklif edilmiş qiymətdən 50 dollar çox) qaz almağı təklif etdi. Məruzədə deyilir ki, bu, Aİ-nin Rusiyadan yan keçən Nabucco layihəsinin həyata keçirilməsini ləngitmək üçün edilib.

Jamestown Foundation-ın təhlilinə əsasən, bu saziş Azərbaycanın ixrac variantlarını müxtəlifləşdirməsi və Türkiyəyə Azərbaycan qazının nəqlində inhisar sahibi olmadığı haqqında mesaj göndərməsi üçün strateji addım oldu.

=Qeydlər=