Təbii maye qaz (TMQ)

=İcmal=

Təbii maye qaz şəffaf, rəngsiz, zəhərsiz mayedir, Farengeyt üzrə -260 °-dək soyudulma yolu ilə alınır ( -160 º C_ onun mayeyə çevrildiyi məqam). Bu proses təbii qazın istər yük nəqliyyatı vasitəsilə, istərsə də dənizdə daha effektiv nəqlini təmin etməyə imkan verir. TMQ qaz şəklində təbii qazdan 600 dəfə az yer tutur.

Təbii qazın TMQ-yə çevrilməsi təbii qaz yatağını iqtisadi baxımdan daha da həyat qabiliyyətli edə bilər, belə ki, boru kəmərlərinin inşası baha başa gəlir. Bundan əlavə, TMQ qeyri-məhdud mühitdə partlayamacaq, TMQ-nin dağılması ehtimal olunmur, təbii qazın partlama şansı azdır. TMQ-ın digər üstünlükləri odur ki, mayeləşdirmə prosesi oksigeni, karbon 4-oksidi, kükürdü və suyu təbii qazdan ayırır ki, nəticədə TMQ demək olar ki, təmiz metana çevrilir. O, öz təyinatına çatdıqda TMQ maye şəklində saxlanılır, o vaxta qədər ki, təkrar qazlaşdırma yolu ilə geriyə təbii vəziyyətinə düşənədək qızır.

=Hasilat=

2012-ci ilin əvvəlinə olan məlumata görə, dünyada 20 hasilat və ixrac terminalı, idxal üzrə 63 terminal və 300-ə yaxın gəmi var ki, ümumilikdə ildə 170 mln. metrik ton TMQ emal edir. Proqnozlara görə, bu rəqəmlər sözügedən təmiz yanacaq mənbəyinin populyarlığının artması ilə əlaqədar növbəti onillik ərzində kəskin şəkildə artacaq.

TMQ kapital baxımından tutumludur və böyük borclara hesablanır  TMQ kifayət qədər bahalı olduğu üçün texnologiyalar sahəsində nailiyyətlərdən təbii maye qazın mayeləşdirilməsi və təkrar qazlaşdırılması ilə əlaqədar xərclərin azaldılması üçün istifadə olunur. 2012-ci ildə BP World Energy Outlook görə, TMQ ticarəti iki dəfə tez artacaq, nəinki dünya qaz istehsalatı, yəni, illik 4,4% dərəcə üzrə.

=Qeydlər=