BP (az)

= Qlobal təsir =

BP Britaniyanın qərargah-mənzili Londonda yerləşən qlobal energetika şirkəti, habelə maliyyə göstəricilərinə görə ExxonMobil-dan sonra dünyanın ikinci böyük energetika şirkətidir. O 2008-ci ildə dördüncü olan mövqeyini yaxşılaşdırıb.

BP öz fəaliyyətinə 1909-cu ildə ingilis-fars şirkəti, kimi başlayıb, ilk neft yükünü 1912-ci ilin martında İranda Abadandan ixrac edib. 1914-cü ildən 1980-ci ilə qədər Britaniya hökuməti şirkətin əsas səhmdarı olub və o vaxtdan BP 1987-ci ildə Standart Oil Kompani-ni əldə edib, 1998-ci ildə Amerikanın Amocco şirkəti ilə birləşib və 2000-ci ildə Atlantic Richfield və Castroland şirkətini alıb.

2011-ci ilin sonlarında BP-nin ümumilikdə dünyada sübut edilmiş ehtiyatları 17750 mln. barel neft ekvivalentinə bərabər idi və şirkət bir il ərzində gündə 2350 min barel neft istehsal edirdi.

Bununla belə, 2010-cu ildən etibarən BP Meksika körfəzində Macondoda neftin dağılmasının – neft şirkətlərinin ən böyük qəzasının nəticələrinin aradan qaldırılması ilə məşğul olur. Deepwater Horizon platformasında neft quyusunda baş vermiş partlayış nəticəsində 11 fəhlə həlak olub və qiymətləndirmələrə əsasən 1000 milə yaxın sahil xəttinə ziyan dəyib, bunun 200 mili “həddindən artıq çox çirklənmiş” hesab olunur. Bununla belə, neft tökülməsinin dəqiq miqyasları barədə müxtəlif tərəflər mübahisə edir. Şirkət təmizləmə üzrə əməliyyatların haqqının və qurbanlara kompensasiya ödənilməsi üçün qeyri-profil aktivlərini satmağı qərara aldı. 2011-ci ilin oktyabrında BP, nəhayət ki, sahədə qazma işlərini bərpa etmək icazəsi aldı 2012-ci ilin noyabrında isə şirkət 4,5 milyard dollara Amerikanın Ədliyyə və Qiymətli Kağızlar və Birjalar Nazirliyi ilə bütün iddiaları həll etdi.

Şirkətin əsas hesabatları
2010-cu il üçün illik hesabatda BP Deepwater Horizon qazma platformasında partlayışı nəzərə almaqla, ilin çox çətin olduğunu və bunun korporativ böhrana çevrildiyini, “şirkətin mövcudluğunu belə təhlükəyə atdığını” etiraf edib. Sənəddə 2009-cu ildə 16,76 milyard dollar illik gəlirlə müqayisədə 2010-cu ildə 3324 mln. dollar ölçüsündə itki olduğu bildirilir.

Bununla belə, 2011-ci ilin okyabrında BP üçüncü rübdə gəlirin əvvəlki illə müqayisədə təxminən 3 dəfə artaraq, 3200 mln. funt sterlinqə (5,4 mlrd. dollar) çatdığını bildirib. Baş direktor bildirib ki, şirkət neft və qaz hasilatı və istehsalı hesabına “dönüş nöqtəsinə” çatıb. However, in October 2011 BP announced a near tripling in third-quarter profits on the previous year, reaching £3.2 billion ($5.4 billion). The CEO claimed that the company had reached a 'turning point' for its oil and gas operations and production.

=Rəsmi akkreditə və EITI-nin qlobal mənimsənilməsi =

EITI
2011-ci ilin dekabrına olan məlumata görə, BP EİTİ şirkətinin tərəfdarı olub.

BMT-nin qlobal müqaviləsi (UN Global Compact)
2011-ci ilin dekabrına olan məlumata görə, BP 2000-ci ildə qoşulduğu UN Global Contract üzvü idi.

Korporativ sosial məsuliyyət
BP-nin rəsmi saytında yer alan məlumata görə, ötən il PB-nin fəaliyyətində korporativ sosial fəaliyyət haqqında aşağıdakı qeydlər səslənib:


 * BP öz qüvvəsi hesabına Makondonun təmizlənməsinə görə məsuliyyəti üzərinə götürdü: 48000 nəfər, 6500 gəmi və 125 təyyarənin iştirakı ilə. Şirkət neftin dağılmasında və digər iddialardan sonra Deepwater Horizon-a 20 milyard dollar ödədi və iqtisadi, tibbi və ekoloji proqramlara görə yüz milyon dollar xərclədi. Üç rüb üçün dividentlərin ödənilməsi dayandırılıb və xərclərin ödənilməsi üçün 30 milyard dollarlıq aktiv satışına təşəbbüs göstərilib.
 * İxtisaslaşmış heyətlə yeni risk təhlükəsizliyi və istismar funksiyaları yaradılıb və şirkət bir sıra tədqiqatlar aparır.
 * BP kömürə alternativ olaraq öz biznesini tərkibində karbonun az olduğu təbii qaz üzərində qurur. Yeni layihələr işləyib hazırlayaraq, tərkibində karbonun az olduğu bərpa olunan enerji mənbələrinin səmərəliliyini artırmaq ücün onlara investisiyalar planlaşdırır.
 * 2005-ci ildən etibarən BP alternativ enerji şirkətlərinə 5 mlrd. dollar investisiya qoyub və 2011-ci ildə əlavə olaraq 1 mlrd. dollar investisiya qoymağa hazırlaşır.

Mediada

 * 2005-ci ilin martında Texas City-də BP NEZ-də partlayış: 15 fəhlə həlak olub və ən azı 170 nəfər yaralanıb ki, bu da ABŞ-da 1989-cu ildən etibarən ən böyük qəza olub. CBS News araşdırmaları nəticəsində məlum olub ki, BP öz işçilrəinin sağlamlığını və təhlükəsizliyini təmin edə bilməyib və partlayışa qədərki dövrdə təhlükəsizlik haqqında xəbərdarlıqlara məhəl qoymayıb.
 * 2007-ci ilin oktyabrında BP-nin Hyustondan dörd keçmiş enerji treyderinə federal ittihamlar irəli sürülüb, onların propan qiymətləri ilə manipulyasiya etdikləri iddia olunub. Ayrı-ayrı ittiham rəyləri ilə yanaşı, BP ittihamlarla bağlı hökumətlə münaqişələrin həlli üçün 303 mln. dollar xərcləyib.
 * 2010-cu ilin aprelində BP şirkətinin Meksika körfəzindəki qazma qurğusunda suyun dərinliyində yerləşən Horizon-da partlayış və yanğın nəticəsində, qiymətləndirmələrə görə, 206 milyon qallon neft bir neçə ay ərzində daşıb, çimərliklər və sahilyanı bataqlıqlar çirklənib və körfəzin balıqçılıq üçün istifadə olunan geniş hissələri bağlanıb. Daşma ABŞ tarixindən ən ağır qəza adlandırılıb; 11 işçi yanğın nəticəsində həlak olub. BP daşmadan sonra tezliklə kompensasiya fondundan 20 mlrd. dollar ödəyib 2011-ci ilin martında isə biznes-paketindən daşma ilə bağlı şirkəti məhkəməyə verən xüsusi şəxslərə 8,7 mlrd. dollar xərcləyib
 * Guardian-ın məlumatına görə, BP federal hökumətin lobbiçiliyinə təxminən 16 mln. dollar xərcləyərək, 2008-ci ildə 20 ən yüksək xərc arasında 10,4 mln.-luq rekord məbləği aşıb. 2008-ci ildə də şirkət federal seçilərdə 530 000 dollardan çox vəsait xərclədi.
 * 1997-ci ildə BP iqlim dəyişikliklərinə qarşı tədbirlər görülməsi zərurətini açıq etiraf edən ilk böyük energetika şirkəti oldu. Lakin 2008-ci ildə çoxmilyonluq marketinq kampaniyalarına baxmayaraq, ekoloji fəallar BP-nin bu çağırışını “yaşıl kamuflyaj” adlandırdılar və onun piar-dan başqa bir şey olmadığını iddia edərək rədd etdilər.

= Ölkələr üzrə qlobal əməliyyatlar:=

Azərbaycan
"Əsas məqalə: BP-nin Azərbaycanda əməliyyatları "

Kolumbiya
"Əsas məqalə: BP-nin Kolumbiyada əməliyyatları (en)"

Egypt
"Əsas məqalə: BP Operations in Egypt (en)"

Iraq
"Əsas məqalə: BP-nin İraqda əməliyyatları (en)"

Liviya
"Əsas məqalə: BP-nin Liviyada əməliyyatları (en)"

=Qeydlər=