İranın Milli Neft Şirkəti (NIOC)

2011-ci ilin sonlarına olan vəziyyətə görə, İranın Milli Neft Şirkəti (NIOC) Səudiyyənin  Saudi Aramco şirkətindən sonra dünyada həcmcə ikinci böyük şirkət olub NIOC İranda neftin kəşfiyyatına müstəsna məsuliyyət daşıyır (qazma, istehsalat, təhqiqat və inkişaf, neft, qaz və neft məhsullarının emalı, paylanması və ixracı). NIOC-nin törəmə strukturları 17 istehsalat şirkəti, 8 texniki servis şirkəti, 7 idarəedici şirkət, 6 inzibati bölmə və digər 5 bölmədən ibarətdir.

İranın Neft Nazirliyinin elmi lideri 66, bu şirkət tam dövlət şirkətidir və beynəlxalq neft şirkətləri ilə hasilatın pay bölgüsü üzrə işləyə bilməz. Belə ki, bu, İranın 1979-cu il konstitusiyası ilə qadağan olunub.

NIOC yerli neft emalı zavodlarına xam neft verir və İranın üzvü olduğu Neft İxracatçıları Ölkələri Təşkilatının (OPEK) kvotası çərçivəsində artıq məhsulları ixrac edir. NIOC həmçinin neftin istifadəsi və ixracı üzrə xarici şirkətlərlə bəzi uzunmüddətli kontraktlar imzalayıb.

=Hasilat və ehtiyatlar = NIOC və onun törəmə şirkətləri 2010-cu ildə sutkada 4,2 milyon barelə yaxın neft və təxminən 138 milyard kub metr (mlrd. kubmetr) təbii qaz istehsal edirlər;  onun payına 2008-ci ildə İran neftinin və qazının ümumi sayından 95%-ə qədəri düşür. Əsas hasilat aktivləri ölkənin cənub-qərbində, İranın əsas ixrac marşrutlarından yaxınlıqda Xuzestan regionu üzrə yerləşdirilib. 2011-ci ilin sonlarına olan məlumata görə, şirkət bildirib ki, 158 mlrd. barel neftə 70  və 29 trilyon kub metrdən çox sübut edilmiş qaz ehtiyatlarına malikdir.

=Beynəlxalq sanksiyalar=

Financial Times-in məlumatına görə, sanksiyalara görə İran neft nəqlini 2012-ci ilin iyuluna qədər iki dəfə, əvvəlki illə müqayisədə sutkada 1,1 milyon barelə qədər azaldıb. NİOC-nin podratçılarından bəziləri ABŞ hökuməti tərəfindən İran İnqilabı Qvardiyasının nəzarətində olanlar kimi tanınıb və sanksiyaya düşüb HR 6296 qanun layihəsi qanun qismində qəbul olunmayıb, lakin Reuters-ə görə, yeni sanksiyalar tətbiq edərkən ABŞ İranla biznes aparan qərb şirkətlərini dyandırmağa çalışır. 2011-ci ilin dekabrında və 2012-ci ilin yanvarında bəzi senatorlar beynəlxalq şirkətlərə NİOC ilə işləməyə qadağa imkanlarını müzakirə ediblər.

=Xarici istinadlar= Vebsayt NIOC: www.en.nioc.ir

= Ölkədə qlobal əməliyyatlar=

Azərbaycan
"Əsas məqalə: NIOC-nin Azərbaycanda əməliyyatları "

=Qeydlər=